Selefi George Bush'un Müslümanlarda bıraktığı olumsuz izleri silmeye çalışan ABD Başkanı Barack Obama, merakla beklenen İslam dünyasına hitabını dün Kahire'de yaptı. ABD ile İslam dünyası arasındaki "şüphe ve ihtilaf döngüsü"nün sona ermesi gerektiğini dile getiren Obama, İslam ile ilgili tüm olumsuz basma kalıp yaklaşımlara karşı durma sözü verdi. Müslümanlardan da aynı hassasiyeti Amerika ile ilgili göstermesini istedi. İslam dünyasında sömürgecilik, Soğuk Savaş ve globalleşmenin yol açtığı olumsuz etkileri sıralayan Obama, ülkesinin de 11 Eylül travmasının etkisi altında attığı yanlış adımlarla gerilime katkıda bulunduğuna işaret etti. ABD Başkanı, oluşan güvensizliğin bir konuşma ile ortadan kalkmayacağının farkında olduğunu da kaydetti. Çocukken Endonezya'da sabahları ezan sesiyle uyandığını anlatan Obama, "Bir tarih öğrencisi olarak, uygarlığın İslamiyet'e büyük borcu olduğunu biliyorum. Ankara'da da dediğim gibi ABD, İslam'la asla savaşta olmaz." dedi. Obama, ülkesi ile İslam dünyası arasındaki ilişkilerdeki gerilim sebeplerini şiddet yanlısı aşırı gruplar, İsrail-Filistin sorunu, İran nükleer sorunu olarak özetleyerek, bu konularda dengeli mesajlar vermeye çalıştı.

YAHUDİ YERLEŞİMLERİ VE ŞİDDET DURMALI

"Filistin devleti konusundaki baskımız devam edecek." diyen Obama, Filistin ile İsrail arasındaki sorun için iki devletli çözüm ihtimaline desteğini vurguladı. İsrail'e Batı Şeria'daki yerleşim birimi inşasına, Filistinlilere de şiddete son vermeleri çağrısında bulundu. "İsrail, Filistin'in mevcudiyet hakkını tanımalı." mesajı veren Obama, İsrail ile bağlarının 'sağlam' olduğunu; ancak Filistin'deki durumun hoş görülemeyeceğini belirtti. Hamas gerçeğini kabul eden ifadeler kullanırken, şiddeti bırakması ve İsrail'in varlığını tanıması şartlarını da yineledi. ABD Başkanı, İsrail'in tanınmasını içeren Arap Barış Planı'na destek veredikten sonra, "Arap-İsrail çatışması, artık Arap toplumlarının kendi sorunlarından uzaklaşmaları için sebep oluşturmamalıdır." uyarısı da yaptı.

AFGANİSTAN VE IRAK'TA KALICI DEĞİLİZ

Afganistan'da kalıcı bir işgal arayışında olmadıklarını dile getiren Obama, bu ülke ve Pakistan'daki sorunları askerî gücün tek başına çözmeyeceğini bildiklerini belirtti. Afganistan için "zorunluluk", Irak'ın işgali içinse "tercih" ifadesini kullanan Obama, "Her ne kadar Saddam'ın olmadığı bir yönetimin Iraklılar için daha iyi olacağını düşünsem de, Irak'ta yaşananlar ABD için diplomasinin ne kadar gerektiğini göstermiştir. Irak'ın, egemenliği yine Irak'ındır. Bu yüzden muharip birliklerimizi Ağustos 2010'a kadar Irak'tan çekeceğiz. Irak ile, himayemizde bir ülke olarak değil, ortak olarak çalışmayı düşünüyoruz." diye konuştu.

KİMSEYE REJİM DAYATMAYACAĞIZ; ANCAK...

Kendisinden önceki Başkan George Bush'un 'demokrasiyi dünya geneline yayma' politikasının dışına çıkarak, "Hiçbir ülke, başka bir ülkeye zorla bir yönetim şeklini kabul ettiremez." diye konuştu. Ancak Obama, insanların "düşündüğünü söylemek, nasıl yönetileceği konusunda söz sahibi olmak, hukuk devletine ve yargı eşitliğine güven duyabilmek, şeffaf ve insanlardan çalmayan bir yönetimde nasıl yaşayacağını seçmek" gibi özgürlüklerine vurguda bulunarak, "Bu değerleri her yerde destekleyeceğiz." dedi.

İRAN'IN BARIŞÇIL NÜKLEER GÜCÜ OLABİLİR

Obama, İran konusunda, karşılıklı saygı çerçevesinde, ön şart olmaksızın ileri adım atmaya hazır olduklarını belirtti. Tahran'a, ABD ile işbirliği yapması çağrısında bulundu. Obama, İran dahil her ülkenin barışçıl amaçlarla kullanılacak nükleer güce sahip olma hakkı bulunduğunu da vurguladı. Ancak nükleer silah edinme konusunun müzakere dahi edilemeyeceğini ifade etti.

DİNî LİDERLERLE ORTAK ÇALIŞMAYA HAZIRIZ

Barack Obama, eğitim konusunda Müslümanlarla değişim programını genişleteceklerini, ekonomik alanda Müslüman ülkelerle işbirliği için çabalarını artıracaklarını, bilim ve teknoloji konusunda da Müslüman ülkelerindeki teknolojik kalkınmayı desteklemek için yeni bir fon oluşturacaklarını kaydetti. Konuşmasında sözünü ettiği bütün konuların ortaklıkla yürütülmesi gerektiğinin altını çizen Obama, "Amerikalılar, insanların daha iyi bir yaşama sahip olmaları için dünya genelinde İslam dünyasındaki kişilerle, hükümetlerle, organizasyonlarla, dinî liderlerle ve işadamlarıyla ortak çalışmaya hazırdır." mesajını verdi.

BİRLİKTE YAŞAMIN ESASI DİN ÖZGÜRLÜĞÜ

Obama, dinî özgürlüğün halkların birlikte yaşayabilmesinin esası olduğunu da vurguladı. Birlikte yaşamın korunması yollarının her zaman aranması gerektiğini kaydederek, ülkesinden örnek verdi. ABD'de hayır için yapılan yardımlarla ilgili kuralların Müslümanların dinî yükümlülüklerini yerine getirmesini zorlaştırdığını belirtti. Bu yüzden, Amerikalı Müslümanların zekât şartlarını yerine getirebilmesini sağlamak için birlikte çalışmaya kararlı olduğunu dile getirdi. Batılı ülkelerin Müslüman vatandaşlarının ibadetlerini uygun gördükleri şekilde yapmalarını engellemekten, örneğin; Müslüman kadınının ne giyeceğini dayatmaktan kaçınmalarının önemli olduğunu vurgulayan Obama, hiçbir dine karşı düşmanlığı liberallik bahanesiyle gizleyemeyeceklerini belirtti. ABD Başkanı, Türkiye'nin Medeniyetler İttifakı çabalarını da övdü.

ASIL EŞİTSİZLİK BAŞÖRTÜSÜ TAKMAK DEĞİL, KADINLARIN EĞİTİM HAKKININ ENGELLENMESİ

Kadın haklarına da değinen Obama, bazı Müslüman kadınların başlarını örtmesinin, Batı'da bazılarınca bir eşitsizlik olarak algılandığını; ancak kendisinin bu görüşe katılmadığını dile getirdi. Obama asıl eşitsizliğin, bir kadının eğitim hakkının elinden alınması olduğunu söyledi. ABD Başkanı, kadının eşitliği konusunun sadece İslam'ın meselesi olmadığını vurgulayarak, Türkiye, Pakistan, Bangladeş ve Endonezya'da kadın başbakanların seçildiğine dikkati çekti. Barack Obama, aşırılıkların insanları tehdit etmediği, Amerikan askerlerinin eve döndüğü, İsrailli ve Filistinlilerin kendi devletlerinde güvende olduğu, nükleer enerjinin barış amaçlı kullanıldığı, hükümetlerin vatandaşlarına hizmet ettiği ve tüm haklara saygı gösterildiği bir dünya istenildiğini belirtti. ABD Başkanı, "Bunlar ortak menfaatlerdir. Bu bizim istediğimiz dünyadır. Bunu ancak birlikte başarabiliriz." dedi.

KUR'AN'DAN ÜÇ AYET OKUDU

Obama, tarihî konuşmasında Kur'an-ı Kerim'den 3 kez alıntı yaptı. Obama'nın alıntı yaptığı ayet mealleri şöyle:

Ahzab 70: Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin.

Maide 32: Kim, bir cana kıymayan veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmayan bir nefsi öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de bir nefsin yaşamasına sebep olursa, bütün insanları yaşatmış gibi olur.

Hucurat 13: Ey insanlar! Doğrusu biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık. Ve birbirinizle tanışmanız için sizi milletlere ve kabilelere ayırdık. ZAMAN 05 Haziran 2009, Cuma